Tirana përjetoi të mërkurën një nga ditët më të trazuara të protestave të muajve të fundit. Ajo që nisi si një tubim studentësh kundër problemeve në universitete, u shndërrua brenda pak orësh në një protestë të gjerë kundër qeverisë, e shoqëruar me përleshje, zjarre dhe dëmtime të shumta.
Nga Ministria e Arsimit te Kryeministria, nga zona e Parlamentit deri te rrugët e tjera të qendrës, grupe protestuesish u përplasën vazhdimisht me policinë. U hodhën gurë, fishekzjarrë e bomba molotov, ndërsa forcat e rendit përdorën gaz lotsjellës dhe ujë me presion.
Në fund të ditës, disa institucione shtetërore dhe biznese private kishin pësuar dëme, ndërsa dhjetëra persona ishin lënduar ose shoqëruar në polici.
Gjithçka nisi në universitete
Protesta ishte paralajmëruar për në orën 14:00, por studentët nisën të dilnin në rrugë që në mëngjes. Në disa fakultete u bojkotua mësimi, ndërsa grupe të rinjsh lëvizën nga një universitet në tjetrin, duke u bërë thirrje studentëve të bashkoheshin.
Studentë të Mjekësisë, Drejtësisë, Ekonomikut, Politeknikut dhe fakulteteve të tjera iu bashkuan protestës. Në rrugë dolën edhe nxënës të disa gjimnazeve të kryeqytetit.
Kërkesat e tyre lidheshin fillimisht me tarifat e studimit, kushtet në universitete, mbështetjen financiare dhe vështirësitë për të gjetur punë pas diplomimit.
Por shumë shpejt protesta mori edhe karakter politik. Krahas kërkesave për arsimin, u dëgjuan thirrje për largimin e kryeministrit Edi Rama. Disa protestues shprehën pakënaqësi edhe ndaj opozitës, duke e akuzuar të gjithë klasën politike për gjendjen e vendit.
Përplasjet e para te Ministria e Arsimit
Rreth orës 11:30, situata u tensionua përpara Ministrisë së Arsimit. Një grup protestuesish shkulën kangjellat metalike dhe hodhën gurë e sende të tjera drejt godinës.
U dogjën kosha mbeturinash dhe u përdorën fishekzjarrë, ndërsa policia ndërhyri për të larguar turmën.
Por ndërhyrja nuk i dha fund protestës. Përkundrazi, përplasjet vijuan gjatë pasdites dhe u përhapën në pjesë të tjera të qendrës.
Situata u rëndua kur në godinën e Ministrisë së Arsimit shpërtheu një zjarr, pas hedhjes së mjeteve ndezëse. Nga dritaret doli tym i zi dhe në vendngjarje mbërritën zjarrfikësit.
Në të njëjtën kohë, grupe të tjera protestuesish nisën të lëviznin drejt institucioneve të tjera.
Dhuna përhapet në rrugët e kryeqytetit
Gjatë pasdites, protestuesit u shpërndanë në disa drejtime. Në Rrugën e Durrësit u sulmuan institucione financiare dhe biznese private. U thyen xhama, u dëmtuan hyrje ndërtesash dhe në disa vende u ndezën zjarre.
Përplasje pati edhe pranë Ministrisë së Financave, Ministrisë së Brendshme dhe institucioneve të tjera shtetërore.
Në disa rrugë u shkulën pllakat e trotuareve, të cilat u përdorën më pas për të goditur policinë. Kangjellat metalike dhe sende të tjera u vendosën në rrugë për të penguar ndërhyrjen e forcave të rendit.
Policia u përpoq disa herë të shpërndante protestuesit, por turma rigrupohej dhe zhvendosej nga një zonë në tjetrën.
Përplasja zhvendoset te Kryeministria
Rreth orës 17:30, një pjesë e protestuesve mbërriti në Bulevardin “Dëshmorët e Kombit”, përpara Kryeministrisë.
Këtu përplasjet u ashpërsuan sërish. Nga turma u hodhën gurë, fishekzjarrë dhe bomba molotov drejt godinës dhe forcave të policisë.
Policia u përgjigj me gaz lotsjellës dhe ujë me presion, duke i shtyrë protestuesit përgjatë bulevardit.
Përleshjet vijuan edhe në zonën e Piramidës dhe pranë Kullave Binjake, ku u ndezën zjarre dhe u dëmtuan hapësira publike.
Më vonë, një pjesë e turmës u zhvendos drejt zonës së Parlamentit. Incidente u shënuan pranë Kryesisë së Kuvendit, Gjykatës Kushtetuese dhe Bankës së Shqipërisë.
Pas ndërhyrjeve të policisë, protestuesit u ndanë në grupe më të vogla. Disa u drejtuan nga Pazari i Ri, ndërsa të tjerë vijuan të lëviznin nëpër rrugët e qendrës.
Të lënduar dhe dhjetëra të shoqëruar
Përplasjet lanë pas të lënduar si mes protestuesve, ashtu edhe në radhët e policisë.
Në një bilanc të mbrëmjes, Policia e Shtetit njoftoi se 14 efektivë kishin mbetur të lënduar dhe 35 persona ishin shoqëruar. Sipas një bilanci të mëvonshëm të raportuar nga Associated Press, numri i policëve të lënduar kishte shkuar në 23, ndërsa ishin plagosur edhe gjashtë persona të tjerë.
Krahas dhunës ndaj policisë dhe dëmtimit të pronës, pati edhe akuza për përdorim të tepruar të forcës nga efektivët.
Pas protestës së një dite më parë, pesë punonjës policie u pezulluan nga detyra, pas publikimit të pamjeve ku shfaqej dhuna ndaj një 19-vjeçari.
Avokati i Popullit nisi një hetim administrativ për të shqyrtuar nëse ndërhyrja e policisë kishte qenë e nevojshme dhe në përpjesëtim me situatën.
Edhe Delegacioni i Bashkimit Evropian në Tiranë shprehu shqetësim për dhunën dhe kërkoi hetimin e pretendimeve për keqtrajtimin e protestuesve dhe gazetarëve.
Reagimet e politikës
Dhuna në rrugët e Tiranës solli reagime edhe nga drejtuesit e institucioneve dhe partitë politike.
Presidenti Bajram Begaj dënoi aktet e dhunës dhe u bëri thirrje palëve për vetëpërmbajtje. Ai theksoi se qytetarët kanë të drejtë të protestojnë paqësisht, por kjo e drejtë nuk mund të përdoret për të justifikuar dhunën. Po ashtu, sipas tij, as policia nuk mund të përdorë forcë përtej asaj që kërkon situata.
Begaj u shpreh i gatshëm të dëgjojë shqetësimet e studentëve dhe t’i presë ata në Presidencë.
Kryeministri Edi Rama, sipas raportimeve nga mbledhja e qeverisë, u shpreh se personat që ushtruan dhunë nuk përfaqësojnë studentët dhe se kërkesat e këtyre të fundit duhen dëgjuar.
Nga ana tjetër, kryetari i Partisë Demokratike, Sali Berisha, akuzoi qeverinë për dhunë ndaj protestuesve dhe shprehu mbështetje për studentët.
Edhe Sindikata e Universiteteve kërkoi dialog me studentët dhe zgjidhje konkrete për problemet e arsimit.
Një protestë që ka dalë përtej kërkesave studentore
Protestat e studentëve zhvillohen në një kohë kur Tirana prej muajsh është përfshirë nga tubimet kundër qeverisë, të njohura si lëvizja “Revolucioni Flamingo”.
Kjo lëvizje nisi me kundërshtimin e projekteve turistike në Sazan dhe Zvërnec, të lidhura me investimet e Jared Kushner, dhëndrit të presidentit amerikan Donald Trump. Me kalimin e kohës, kërkesat u zgjeruan, duke përfshirë luftën kundër korrupsionit, problemet ekonomike dhe dorëheqjen e qeverisë.
Përfshirja e studentëve ka nxjerrë në pah edhe pakënaqësinë e të rinjve me arsimin, punësimin dhe mundësitë që u ofrohen në vend.
Megjithatë, dhuna e së mërkurës e zhvendosi vëmendjen nga kërkesat e protestës te siguria në rrugë, dëmet ndaj pronës dhe mënyra se si policia e përballoi situatën.
Pas një dite me përplasje të njëpasnjëshme, mbeten për t’u përcaktuar përgjegjësitë për dhunën dhe dëmet e shkaktuara.
Ndërkohë, kërkesat që nxorën studentët në rrugë mbeten ende pa zgjidhje.
Rreth autorit
