Më 13 tetor, në Luksemburg, përfundoi konferenca e dhjetë ndërqeveritare Shqipëri–Bashkimi Europian me një vendim konkret: palët mbyllën përkohësisht negociatat për Kapitullin 20, që mbulon politikat e sipërmarrjes dhe industrisë. Në sallë, kryeministri Edi Rama, komisionerja e Zgjerimit Marta Kos dhe Thomas Byrne, ministri i shtetit irlandez për Çështjet Europiane dhe Mbrojtjen, e paraqitën të njëjtin hap nga tri këndvështrime të ndryshme.
Për Tiranën, ishte një tjetër dëshmi e përparimit me reformat; për Komisionin Europian, një arritje që duhet ndjekur nga zbatimi i qëndrueshëm; për presidencën irlandeze të Këshillit të BE-së, arsye për të përgëzuar Shqipërinë dhe për t’i kërkuar të mos ndalet te ceremonia.
Një vendim domethënës për biznesin
Kapitulli 20 trajton politikat që lidhen me sipërmarrjen dhe industrinë, përfshirë kushtet ku veprojnë ndërmarrjet dhe mënyrën si shteti mbështet konkurrueshmërinë. Për bizneset e vogla e të mesme, përafrimi me rregullat europiane mund të sjellë më shumë qartësi dhe mundësi për t’u rritur e për të konkurruar në tregun e përbashkët. Por kjo nuk ndodh vetvetiu me mbylljen e një dosjeje negociuese: rëndësi ka si zbatohen rregullat në praktikë.
Kapitulli 20 u bë i katërti i mbyllur përkohësisht nga 33 të hapur. Tre të tjerët, për kërkimin shkencor, arsimin e kulturën dhe marrëdhëniet me jashtë, u mbyllën në korrik. Fjala “përkohësisht” ka peshë juridike: sipas rregullave të negociatave, marrëveshjet për kapituj të veçantë nuk bëhen përfundimtare pa një marrëveshje të përgjithshme për të gjithë kapitujt. BE-ja mund të rikthehet te kapitujt nëse e sheh të nevojshme.
Rama e përshkroi përparimin si njohje të reformave dhe transformimit të vendit, por theksoi se rezultati nuk matet vetëm me numrin e kapitujve të mbyllur. Sipas tij, peshën kryesore e kanë reformat e zbatuara, institucionet më të forta dhe rezultatet e prekshme. Ky vlerësim e zhvendos vëmendjen nga ritmi i konferencave te ajo që ndryshon në administratë, ekonomi dhe jetën e përditshme.
Kos mbështeti ambicien e Shqipërisë për të përmbyllur negociatat deri në fund të vitit 2027. Ajo vuri në dukje rëndësinë e ndërmarrjeve të vogla e të mesme dhe kërkoi që vendi të ruajë ritmin e reformave, veçanërisht në fushat themelore të procesit të anëtarësimit. Mbështetja për kalendarin është politike; përmbushja e tij varet nga përparimi i verifikueshëm në të gjithë procesin.
Byrne, i cili drejtoi delegacionin e BE-së në emër të presidencës irlandeze, mirëpriti mbylljen e kapitullit dhe e lidhi hapin me vijimin e reformave thelbësore.
Sfidat fillojnë pas konferencës
Kapitulli i mbyllur është një hap i matshëm, por jo një përgjigje për çdo problem të sipërmarrjeve shqiptare. A do të kenë kompanitë rregulla më të parashikueshme? A do të zbatohen ato njësoj për bizneset e vogla dhe të mëdha? A do të ndihmojnë politikat industriale që kompanitë të rrisin produktivitetin dhe të krijojnë punë? Këto janë rezultatet që duhet të shihen përtej njoftimit të Luksemburgut.
Objektivi i vitit 2027 e vendos qeverinë përballë dy detyrave njëherësh: të ruajë ritmin e negociatave dhe të tregojë se reformat funksionojnë në terren. Për BE-në, progresi në një kapitull nuk e zëvendëson punën në fusha të tjera; për Shqipërinë, çdo mbyllje e përkohshme është një pikë kontrolli, jo fundi i provës. Pesha e takimit do të matet nga zbatimi që vjen pas tij.
Burime: Komisioni Europian; Këshilli i BE-së; Galeria zyrtare e fotografive të konferencës; RTSH; RTSH për objektivin e vitit 2027.
Rreth autorit
