Pikat kryesore:
- Dronët e armatosur nuk përfshihen në marrëveshjen e vitit 1996 për kontrollin e armatimit
- Serbia, Kroacia dhe Kosova kanë rritur ndjeshëm kapacitetet me dronë ushtarakë
- Ekspertët kërkojnë përditësim të marrëveshjes, por mungon vullneti politik
- Vendet po investojnë edhe në sisteme anti-dron
Dronët e armatosur po patrullojnë gjithnjë e më shumë mbi Ballkanin Perëndimor, duke mbetur jashtë çdo forme kontrolli ndërkombëtar të armatimit. Marrëveshja e vitit 1996, e nënshkruar pas luftës në Bosnje, nuk i përfshin këto pajisje.
Serbia ka importuar dronë nga Kina, Emiratet dhe Izraeli dhe ka zhvilluar disa modele vendase. Kroacia ka blerë dronë turq dhe prodhon mini-dronë që eksportohen në Ukrainë. Kosova ka nisur pajisjen me Bayraktarë nga Turqia. Mali i Zi ka blerë dronë zbulues dhe planifikon prodhim në bashkëpunim me SHBA.
Analistët paralajmërojnë se marrëveshja ekzistuese nuk është më e përshtatshme. “Nevojitet një kategori e re për dronët ose përfshirja e tyre në klasifikimin e avionëve luftarakë,” thotë Antonio Prlenda nga Sarajeva. Sipas tij, mungesa e vullnetit politik e bllokon këtë ndryshim.
Vendet po investojnë paralelisht në sisteme për zbulimin dhe neutralizimin e dronëve. Bosnje e Hercegovina ka marrë një sistem anti-dron nga Turqia, ndërsa Kroacia dhe Serbia kanë ngritur kapacitete të kufizuara.
Ekspertët kërkojnë një dokument të ri, që të reflektojë zhvillimet teknologjike dhe të ruajë balancën ushtarake në rajon.
Rreth autorit
